Các phương pháp in (Phần 2): In phun (Inkjet)

1. Cơ chế hoạt động cơ bản của in phun

In phun hoạt động dựa trên nguyên lý in trực tiếp. Quá trình này không sử dụng khuôn in (bản kẽm) hay các trục cao su trung gian.

Máy in phun tạo ra hình ảnh bằng cách di chuyển một đầu in qua lại trên bề mặt giấy. Đầu in này chứa hàng ngàn vòi phun có kích thước siêu nhỏ. Khi nhận tín hiệu từ máy tính, các vòi phun sẽ trực tiếp bắn ra các giọt mực lỏng lên giấy để tạo thành chữ viết hoặc hình ảnh.

2. Đặc điểm nhận diện bề mặt in dưới kính phóng đại

Khi dùng kính hiển vi hoặc ống kính macro soi vào bản in phun, cấu trúc vật lý của hạt mực thể hiện sự khác biệt hoàn toàn so với in Offset, chủ yếu do đặc tính của mực lỏng và cách thức phun mực qua không khí.

• Phân bố hạt mực ngẫu nhiên (Tram FM): Các hạt mực không xếp thành lưới hay hàng lối đều đặn. Máy in phun tạo vùng màu đậm nhạt bằng cách thay đổi mật độ hạt mực. Vùng màu đậm sẽ có nhiều hạt mực xịt chụm lại, vùng nhạt có ít hạt mực và nằm rải rác ngẫu nhiên.
• Biên hạt không sắc nét: Do sử dụng mực lỏng (thường là mực gốc nước hoặc gốc dầu nhẹ) bắn trực tiếp, khi giọt mực chạm vào giấy, nó có xu hướng lan nhanh và thấm theo các mao mạch của sợi giấy. Điều này làm cho rìa của hạt mực hoặc viền chữ thường bị nhòe, răng cưa, không giữ được hình dáng nguyên bản.

Viền răng cưa, không sắc nét

• Hiện tượng mực văng: Đây là đặc điểm nhận diện rõ nhất của in phun. Do mực được bắn qua một khoảng không khí trước khi chạm giấy, xung quanh các chi tiết in chính thường xuất hiện những chấm mực lấm tấm, li ti văng ra xung quanh.

Nền sáng nhưng có nhiều hạt mực li ti

• Không có hoa văn Rosette: In phun pha trộn màu sắc bằng cách xịt các hạt mực ngẫu nhiên chồng chéo hoặc nằm sát nhau, do đó không tạo ra cấu trúc hình hoa thị hay các góc xoay tram cố định như in màu Offset.

3. Ứng dụng thực tế và sự xuất hiện trên giấy tờ

In phun được tối ưu cho việc in ấn cá nhân, in ảnh thẻ, tài liệu văn phòng thông thường nhờ chi phí đầu tư máy móc thấp và khả năng in ngay lập tức từ file máy tính.

Tuy nhiên, trong lĩnh vực tài liệu hành chính, công nghệ in phun thường xuyên xuất hiện dưới hình thức làm giả phôi giấy tờ. Do dễ dàng tiếp cận các loại máy in phun màu trên thị trường, người làm giả thường quét (scan) phôi giấy tờ thật (như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe) và in lại bằng máy in phun. Hạn chế về mặt cơ học của đầu phun khiến phương pháp này không thể tái tạo được các chi tiết bảo an phức tạp. Các dải vi văn (microtext) siêu nhỏ hay hoa văn đan rọ (guilloche) khi được in lại bằng máy in phun sẽ bị hiện tượng vỡ hạt, mất nét và nhòe màu.

4. Lưu ý về công tác kiểm tra giấy tờ

Việc hiểu rõ đặc điểm của công nghệ in phun có giá trị thực tiễn trong công tác đối chiếu và kiểm tra tính hợp pháp của tài liệu. Các phôi giấy tờ quốc gia tiêu chuẩn luôn được in bằng công nghệ Offset để đảm bảo tính bảo an.

Do đó, nếu qua quan sát dưới kính phóng đại, phần nền hoa văn, quốc huy hoặc các chi tiết cố định của một tài liệu hành chính lại hiển thị cấu trúc hạt mực rải rác ngẫu nhiên, viền chữ có vết mực văng và nhòe thấm, đây là cơ sở kỹ thuật để nhận định tài liệu đó có dấu hiệu làm giả bằng phương pháp in phun màu. Quá trình xác minh sau đó cần được kết hợp kiểm tra chéo với các yếu tố như hình mờ, chất liệu giấy, chữ ký và con dấu để đảm bảo kết luận khách quan và chính xác.

Dưới đây đính kèm các ảnh minh họa mẫu soi của phương pháp in phun.